یک ساعت معاینه که یک عمر زندگی هدیه میدهد

زن خانهداری را در نظر بگیرید که سالهاست به پزشک مراجعه نکرده. نه اینکه مریض نباشد، بلکه وقت و پول چکاپ روتین را ندارد. تمام زندگیاش در خانه و بچهها خلاصه شده و خودش همیشه در اولویت آخر. یک روز در محلهشان اعلام میکنند که تیمی آمده برای معاینهی رایگان. به اصرار همسایه میرود. پرستاری آموزشدیده، با حوصله به او یاد میدهد که چطور خودش را معاینه کند، چطور تودههای مشکوک را لمس کند، چه علائمی را جدی بگیرد. زن همان شب در خانه دستورالعمل را اجرا میکند و تودهای کوچک پیدا میشود. میترسد، اما همان تیم راهنماییاش میکنند. به مرکز درمانی ارجاع میشود. آزمایشها نشان میدهند که سرطان است، اما در مراحل بسیار اولیه. یک جراحی کوچک، بدون شیمیدرمانی و بدون عوارض سخت، کار را تمام میکند. زن برمیگردد به زندگیاش، به خانهاش، به بچههایش. اگر آن چادر معاینه یک روز در محلهشان برپا نمیشد، شاید دو سال بعد توده آنقدر بزرگ میشد که دیگر کاری از دست کسی برنمیآمد.
این داستانها نادر نیستند. در سراسر جهان ثابت شده که اکثر سرطانها وقتی در مراحل اولیه کشف شوند، درمانپذیر و حتی کاملاً قابل ریشهکنی هستند. هزینهی درمان یک سرطان موضعی و کوچک، کسری ناچیز از هزینهی درمان بیماریای است که به تمام بدن متاستاز (گسترش سلولهای سرطانی از محل اولیه به سایر اندامهای بدن) داده. مشکل اینجاست که در بسیاری از خانوادهها، چکاپ پزشکی یک کالای لوکس محسوب میشود. مردم فقط وقتی به درمانگاه میروند که درد از آستانهی تحمل گذشته باشد. آن موقع است که سرطان، دیگر سرطان نیست؛ یک مهمان ناخوانده است که تمام خانه را تصرف کرده.
ایدهی غربالگری ساده است: سرطان را شکار کن، پیش از آنکه سرطان تو را شکار کند. این را بنیادهای بینالمللی پیشگیری از سرطان سالهاست فریاد میزنند. اما فریاد وقتی ارزش دارد که به گوش مردم برسد، نه اینکه در کتابهای مرجع خاک بخورد.
انجمن حمایت از بیماران مبتلا به سرطان آرین، همین ایدهی جهانی را در شهرستان آمل عملیاتی کرده است. تیمهای غربالگری ما به میان مردم میروند؛ نه اینکه منتظر باشند مردم به ما مراجعه کنند. در مساجد، سراهای محله، روستاهای حومه و مراکز تجمع محلی چادر میزنیم و اعلام میکنیم: بیایید یک چکاپ رایگان. خدمات غربالگری آرین شامل آموزش خودآزمایی پستان، آموزش شناسایی علائم هشداردهندهی پوست و دستگاه گوارش، سنجش عوامل خطر، مشاورهی سبک زندگی، و در صورت مشاهدهی موارد مشکوک، ارجاع هدفمند و کمهزینه برای ماموگرافی، سونوگرافی یا آزمایشهای تکمیلی است.
بخش بزرگی از این خدمت، آموزش است. ما باور داریم که آگاهی، خودش نوعی واکسن است. به زنان یاد میدهیم چطور ماهی یک بار خود را معاینه کنند. به مردان میگوییم کدام تغییرات بدنی را جدی بگیرند. به خانوادهها میفهمانیم که تشخیص زودهنگام مساوی است با درمان آسانتر، ارزانتر و موفقتر. این دانش سادهای که ما در آن یک ساعت منتقل میکنیم، میتواند یک عمر زندگی هدیه بدهد.
آن زن خانهداری که در شروع این مطلب تصور کردید، میتواند مادر شما باشد. خواهر شما. همسایهی دیوار به دیوارتان. ما نمیخواهیم هیچ کس در آمل و روستاهای اطرافش فقط به خاطر ناآگاهی یا نداشتن پول یک معاینهی ساده، جانش را از دست بدهد. غربالگریهای آرین، چراغی است که پیش از تاریک شدن کامل کوچه، روشنش کردهایم.